Afetlerde Lojistik Üzerinde Farkındalık ve 6 Şubat Depremlerinde Eğitimli Gönüllülerin Değeri: Awareness of Logistics in Disasters and the Value of Trained Volunteers in the 6 February Earthquakes

Abstract

Afetler, yaşam döngüsünde olumsuz problemler yaratan ve lojistik ile sürdürülebilirliğin en öncelikli konularından biri olduğu durumlardır. Afet lojistiği, etkilenen toplumlara taleplerin yer, zaman ve konum açısından uygun ölçülerde ulaştırılmasını gerektiren, çok aşamalı ve efektif organizasyon gerektiren bir süreçtir. Bu süreçte, iyi niyetli eğitilmiş gönüllüler büyük bir güç olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler özelinde, afet lojistiği süreçlerinde gönüllü bireylerin rolünü ve etkinliğini incelemek ve mevcut afet yönetim mekanizmalarının işlevselliğini analiz etmektir. Nitel araştırma deseni çerçevesinde, afet bölgelerinde görev almış olan toplam 44 katılımcı ile yarı yapılandırılmış açık uçlu anketler kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular, gönüllülerin katkı düzeyinin bireysel hazırlık ve eğitim seviyesiyle pozitif ilişkili olduğunu desteklemektedir; katılımcıların %86,36'sının ön lisans ve üzeri eğitime sahip olduğu tespit edilmiştir. Yüksek eğitimli gönüllülerin, lojistik koordinasyon ve operasyonel planlama gibi daha bilişsel ve stratejik alanlara yöneldiği gözlemlenmiştir. Ancak, sahadaki deneyimsizlik, görev tanımı eksikliği ve afet eğitimi yetersizliği müdahale süreçlerini sekteye uğratan temel engeller olarak belirlenmiştir. Çalışma, nitelikli insan kaynağının kurumsal yapılarla entegre edilmesi ve gönüllülerin resmi sistem içinde yasal statüye kavuşturulması gerektiğini önermektedir. Etkili lojistik yönetimi için gönüllülere sadece ilk yardım değil; lojistik yönetimi, kriz iletişimi ve saha disiplini konularında düzenli ve uygulamalı eğitimler verilmelidir.